Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
znajdź książkę
katalog
newsleter
Wydarzenia
  • Zmarł Péter Esterházy

15 lipca 2016 | .

.

14 lipca 2016 roku zmarł Péter Esterházy, jeden z najważniejszych pisarzy europejskich, autor m. in. Harmonii caelestis, (2007), Wydania poprawionego (2008) i Niesztuki (2010).

 

Péter urodził się w 1950 r. – To był z mojej strony bardzo dobry wybór. Gdybym urodził się później, nie byłoby już cioć, które mogłyby opowiadać historie – opowiadał kilka lat temu na Festiwalu Conrada. – A gdybym urodził się wcześniej, musiałbym się zajmować rodzinnymi majątkami i nie miałbym czasu pisać książek. Historia mojej rodziny to historia Węgier i Europy.

Ukończył budapeszteńskie liceum pijarów, na stołecznym uniwersytecie studiował matematykę, jednak od 1978 r. zajmuje się wyłącznie pisarstwem. Jego dorobek to ponad 30 książek. Debiutował jako 26-latek zbiorem opowiadań Fancsikó i Pinta, następnie wydał m.in. mikropowieść Powieść produkcyjna (1979), a w latach 80. cykl krótkich powieści pod wspólnym tytułem Wstęp do literatury pięknej, na który złożyły się m.in. Zależna, Mała węgierska pornografia” czy Czasowniki posiłkowe serca. Jego opus magnum okazała się jednak opublikowana w 2000 r., prawie 700-stronicowa, wielowątkowa i porywająca Harmonia caelestis (wrocławska Nagroda Literacka Europy Środkowej „Angelus”). Jej swoistą kontynuacją było Wydanie poprawione.

Krzysztof Varga, Gazeta Wyborcza

 

 

Péter Esterházy Harmonia cælestis

Ogłoszona w 2000 roku Harmonia cælestis Pétera Esterházyego stała się prawdziwą sensacją literacką nie tylko na Węgrzech, ale w całej niemal Europie.

Péter Esterházy, potomek jednego z najstarszych i najświetniejszych węgierskich rodów arystokratycznych, jest pisarzem poszukującym nowoczesnych środków wyrazu. W obszernej powieści Harmonia cælestis  autor  opowiada o swoim rodzie i rodzinie – nielinearnie, wieloznacznie, w pełen paradoksów i humoru sposób. Dzieli się wszechstronną i częstokroć bolesną refleksją nad rolą ojca i ojcostwa, a także nad sytuacją syna. Wiele miejsca poświęca historii ostatnich dwóch pokoleń rodu, które podobnie jak cała pozostała w kraju  po II wojnie światowej arystokracja węgierska padły ofiarą wysiedlenia. Dowiadujemy się, w jaki sposób przetrwały te lata, zachowując godność i styl, zdobywając jednocześnie wiele rozmaitych doświadczeń.

Po raz pierwszy w literaturze węgierskiej ten fragment trudnej, powojennej historii stał się tematem powieści.

 

Péter Esterházy Wydanie poprawione

Przekład Teresa Worowska

W kilka dni po tym, jak Péter Esterházy ukończył pisaną przez dziesięć lat Harmonię cælestis, której postacią centralną jest jego własny ojciec, rzeczywistość we właściwy sobie nietaktowny i brutalny sposób rozbiła świat powieści. W Instytucie Historycznym, gdzie przechowywane są materiały agentów z epoki Kádára, przekazano mu cztery teczki, zawierające meldunki z lat 1957–1980. Syn natychmiast rozpoznał pismo ojca.

To odkrycie na długie miesiące odebrało mu spokój. Prędko zrozumiał, że zdoła się pozbierać tylko wtedy, jeśli napisze o tym książkę. Była to niewątpliwie także forma terapii. Przeżywając niejako na nowo żałobę po ojcu, która nabrała teraz całkiem innego wymiaru, zaczął przepisywać jego meldunki, opatrując je własnym komentarzem i wspominając rozpoznane osoby i sytuacje. Uczynił to ze skrajną szczerością, odsłaniając całą amplitudę uczuć, jakie nim targały: od pogardy i odrzucenia po współczucie i solidarność. W trakcie kopiowania kilkakrotnie naszła go myśl, żeby nie publikować tego, co właśnie pisze; bał  się o losy Harmonii: skoro główna postać okazuje się w jakiś sposób nieprawdziwa, fałszywa staje się też wymowa dzieła. Pomimo tych obaw zdecydował jednak, że dołączywszy nowe dotyczące rodziny dane do już spisanych i literacko przetworzonych w Harmonii, stworzy jej suplement; tym tłumaczy się tytuł niniejszej książki.

Péter Esterházy nie usprawiedliwia ojca. „Pracuję przeciw zapomnieniu. Nie chcę, żeby sprawa Tatki została zapomniana, chcę żeby ją zapamiętano.”

 

 

Peter  Esterhazy Niesztuka

Przekład  Elżbieta Sobolewska

Najnowsza powieść Pétera Esterházyego Niesztuka nawiązuje do powstałego w latach osiemdziesiątych cyklu Wstęp do literatury pięknej, a zwłaszcza Czasowników posiłkowych serca, uznawanych przez węgierską krytykę za jedno z najwybitniejszych dokonań nurtu tzw. nowej prozy węgierskiej. Autor, podobnie jak w większości swoich powieści, sięga do własnego życiorysu, analizując dzieciństwo, a zwłaszcza trudną relację z matką. O ile w Czasownikach widzimy ukochaną matkę umierającą na oczach zrozpaczonego syna, w Niesztuce Esterházy kreśli obraz matki dalekiej od ideału, niekiedy burzącej jego wyobrażenia o rodzinie. Opuszczona przez męża kobieta zmaga się z siermiężną, trywialną rzeczywistością przełomu lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych, starając się stworzyć wolny od dramatów dom nieświadomym brutalnych realiów dzieciom. Niesztuka to powieść pełna czarnego humoru, przywołująca tragikomiczny klimat tamtych lat, bardzo sugestywna w opisie, zniewalająca prawdziwością bohaterów, a jednocześnie wpisująca się w kanon specyficznego węgierskiego postmodernizmu.   



Koszyk jest pusty
strona główna nowości zapowiedzi księgarnia wydarzenia kontakt dla autorów polityka prywatności mapa serwisu
Copyright © SW Czytelnik 2006 - 2018 | Projekt graficzny Maria Drabecka | Wykonanie: YELLOWTEAM.PL